Дүйнөлүк энергияга болгон суроо-талаптын тез өсүшү жаратылыш ресурстарынын альтернативаларын өнүктүрүүгө жол ачты. Бирок, көмүр дагы эле дүйнөдөгү негизги энергия булагында маанилүү ролду ойнойт. 2015-жылы көмүр дүйнөлүк энергия менен камсыздоонун 29% түзгөн жана 2035-жылга чейин көмүр дагы эле энергиянын 24% түзөт деп болжолдонууда. Көмүр менен иштеген электр станцияларынын өнөр жайлык кошумча продуктусу катары көмүрдүн учуучу күлүнүн көлөмү узак убакыт бою жогору бойдон калат.Көмүрдүн учуучу күлү татаал курамы жана акылга сыйбаган иштетүүсүнөн улам айлана-чөйрөнү коргоо маселелеринин чордонуна айланды. Ошол эле учурда, көмүрдүн күлү - бул тез арада акылга сыярлык пайдаланууну талап кылган потенциалдуу ресурс. Учурда көмүрдүн күлүнүн ресурстарын пайдалануу ар кандай тармактарды камтыйт, бирок жогорку баалуу пайдалануу көрсөткүчү төмөн. Жогорку баалуу пайдалануунун негизги максаты - көмүрдүн күлүнүн касиеттерин изилдөө. Көмүрдүн күлү катуу же көңдөй аморфтук тоголок бөлүкчөлөрдөн, туура эмес күйбөгөн көмүртек бөлүкчөлөрүнөн жана муллит, кварц, гематит ж.б. сыяктуу минералдык бөлүкчөлөрдөн турат. Ар кандай өндүрүш аймактарында көмүрдүн күлүнүн физикалык касиеттеринде, химиялык курамында жана минералдык курамында айрым айырмачылыктар бар. Аны колдонуу ыкмасы жана максаты да бирдей эмес. Көмүрдүн күлүнүн татаал курамы жогорку баалуу пайдаланууга чоң тоскоолдук болуп саналат. Бирок, көңдөй микросфералар, күйбөгөн көмүртек, магниттик материалдар ж.б. сыяктуу пайдалуу компоненттерди татаал компоненттерден акылга сыярлык бөлүү ыкмалары менен бөлүүгө болот. Учуучу күлдүн химиялык курамы жана минералдык курамы геополимерлер, айнек-керамика жана башкалар сыяктуу жогорку кошумча баалуу продукциялар үчүн арзан чийки зат болуп саналат. цеолиттер. Көмүрдүн учуучу күлүнүн химиялык курамы жана баштапкы бөлүкчөлөрүнүн өлчөмү геополимерлердин бекемдигине чоң таасир этет. Геополимерлерди даярдоодо көмүрдүн учуучу күлүнүн негизги касиеттерин толук эске алуунун негизинде оптималдуу техникалык шарттар аныкталышы керек. Көмүрдүн учуучу күлүнүн химиялык курамына ылайык, көмүрдүн учуучу күлүнөн даярдалган айнек-керамика негизинен эки системадан турат: CaO-Al2O3-SiO2 жана MgO-Al2O3-SiO2, бирок даярдоо ыкмасынын энергияны сарптоосу салыштырмалуу жогору. Энергияны аз сарптоо менен түз бышыруу ыкмасын дагы эле андан ары изилдөө жана жайылтуу керек. Көмүрдүн учуучу күлүнөн синтезделген цеолиттин көптөгөн колдонуу эксперименттери бар, бирок өнөр жай эксперименттери аз жүргүзүлөт. Мезокеңдүү кремний жана кремний аэрозолунун эксперименттерин даярдоо боюнча теориялык изилдөөлөр жетиштүү деңгээлде кылдат эмес, шарттарды көзөмөлдөө кыйын жана өнөр жай өндүрүшүнө чейин дагы көп жол бар.
Жарыяланган убактысы: 2022-жылдын 9-марты