फ्लाय ॲश ओळखण्याची पद्धत

आजच्या फ्लाय ॲशमध्ये पारंपरिक फ्लाय ॲशपेक्षा वेगळ्या प्रकारे मोठ्या प्रमाणात सल्फाइड किंवा सल्फेट (जसे की जिप्सम, इत्यादी) असते. जर चाचणी न करता याचा काँक्रीटमध्ये वापर केला, तर त्यामुळे काँक्रीटला गंभीर तडे जातील आणि ते विस्कळीत होईल. सध्याच्या फ्लाय ॲश मानकांमध्ये SO3 च्या प्रमाणावर निर्बंध असले तरी, "गंधकविरहित राखेची" तपासणी आणि निर्धारण सुसंगत नाही.

(2) "डीनायट्रेशन राख"
कोळसा ज्वलन प्रक्रियेतील NO x चे उत्सर्जन कमी करण्यासाठी, कोळसा ज्वलन प्रक्रियेदरम्यान "डीनायट्रेशन" (निर्वातीकरण) उपचार करणे आवश्यक आहे. अयोग्य डीनायट्रेशन प्रक्रियेमुळे फ्लाय ॲशमध्ये काही प्रमाणात NH4 (अमोनिया वायू) शिल्लक राहू शकतो. जेव्हा फ्लाय ॲश सिमेंटमध्ये मिसळली जाते, तेव्हा तिचा नैसर्गिक अल्कली वातावरणाशी संपर्क येतो आणि त्यातून NH3 (अमोनिया वायू) बाहेर पडतो, ज्यामुळे काँक्रीटच्या प्लॅस्टिक अवस्थेत मोठ्या प्रमाणात वायू तयार होतो.

(3) "तरंगणारी काळी राख"
आधुनिक कोळसा ज्वलन तंत्रज्ञानामध्ये, कोळसा ज्वलनाची कार्यक्षमता सुधारण्यासाठी किंवा वीज प्रकल्पांच्या काही विशेष कार्यान्वयन आवश्यकता पूर्ण करण्यासाठी, कोळसा ज्वलन प्रक्रियेत ज्वलन सहाय्यक म्हणून डिझेल किंवा इतर तेलकट पदार्थ टाकले जातात. हे ज्वलन सहाय्यक पूर्णपणे जळत नाहीत आणि फ्लाय ॲशमध्ये (उरलेल्या राखेत) शिल्लक राहतात. विशेषतः फ्लाय ॲशची वर्गवारी केल्यानंतर, गोळा केलेल्या फ्लाय ॲशमध्ये अधिक प्रमाणात न जळलेले तेल असते, ज्याचा उपयोग काँक्रीट मिसळण्यासाठी केला जातो. हे तेल तरंगते आणि काँक्रीटमध्ये तरंगणाऱ्या काळ्या तेलाच्या रूपात दिसते. या प्रकारच्या फ्लाय ॲशला "तरंगणारी काळी राख" (फ्लोटिंग ब्लॅक ॲश) म्हणतात.

कसे ओळखावे?
(1) कसे पाहावे
अनुभवी निरीक्षक अनेकदा केवळ फ्लाय ॲशचा रंग पाहूनच तिचा बारीकपणा आणि ज्वलनामुळे होणारी हानी ओळखू शकतात.
फ्लाय ॲश दिसायला सिमेंटसारखीच असते आणि तिचा रंग दुधाळ पांढऱ्यापासून ते राखाडी-काळ्यापर्यंत बदलतो. फ्लाय ॲशचा रंग हा एक महत्त्वाचा गुणवत्ता निर्देशक आहे, जो कार्बनच्या प्रमाणातील फरक आणि काही प्रमाणात, फ्लाय ॲशचा बारीकपणा देखील दर्शवू शकतो. रंग जितका गडद, ​​तितके फ्लाय ॲशचे कण अधिक बारीक आणि कार्बनचे प्रमाण जास्त असते.

फ्लाय ॲशचे कमी-कॅल्शियम फ्लाय ॲश आणि उच्च-कॅल्शियम फ्लाय ॲश असे वर्गीकरण केले जाते. सामान्यतः, उच्च-कॅल्शियम फ्लाय ॲशचा रंग पिवळसर असतो आणि कमी-कॅल्शियम फ्लाय ॲशचा रंग राखाडी असतो. फ्लाय ॲशच्या कणांची रचना सच्छिद्र मधमाशीच्या पोळ्यासारखी असते, ज्यामुळे त्यांचे विशिष्ट पृष्ठभागाचे क्षेत्रफळ मोठे असते आणि त्यांच्यात उच्च शोषण क्षमता असते. कणांचा आकार ०.५ ते ३०० μm पर्यंत असतो. याव्यतिरिक्त, कणांच्या भिंतींची रचना सच्छिद्र असून त्यांची सच्छिद्रता ५०% ते ८०% पर्यंत असते आणि त्यांच्यात तीव्र पाणी शोषण क्षमता असते.

नैसर्गिक स्वरूपाव्यतिरिक्त, फ्लाय ॲशचे निरीक्षण करण्यासाठी तुम्ही त्यात पाणी घालून ढवळू शकता. पाण्याच्या एका बीकरमध्ये योग्य प्रमाणात फ्लाय ॲश घालून ते एकसारखे ढवळा आणि पाण्याच्या पृष्ठभागावर काळी राख तरंगत आहे का ते तपासा, जेणेकरून फ्लाय ॲशमधील कार्बनचे प्रमाण कळेल; जर फ्लाय ॲशचा रंग काळा असेल, त्याला विचित्र वास येत असेल आणि तेलाचे थेंब दिसत असतील, तर ही फ्लाय ॲश तरंगणारी पुट्टी आहे आणि ती परत केली पाहिजे.

गंधक-निराकरणानंतर, जास्त प्रमाणात मुक्त CaO आणि SO3 असलेली राख पाण्यासोबत ढवळली जाते, ज्यामुळे द्रावण अल्कधर्मी बनते, आणि त्यात फिनॉलफथॅलीन अभिकर्मक टाकल्यावर ते लाल रंगाचे दिसते. Ca(OH)2 आणि जलयुक्त कॅल्शियम सल्फोॲल्युमिनेटच्या आकारमान वाढीमुळे काँक्रीटला तडे जाऊ नयेत म्हणून, हे उत्पादन परत करणे आवश्यक आहे.

दुसरे म्हणजे, तुम्ही त्याचा वास घेऊ शकता. एका बीकरमध्ये योग्य प्रमाणात फ्लाय ॲश आणि सिमेंट घ्या, त्यात पाणी घालून मिश्रण तयार होईपर्यंत ढवळा. जर तुम्हाला अमोनियाचा तीव्र वास येत असेल, तर ती फ्लाय ॲश डीनायट्रिफाइड ॲश आहे हे ओळखता येते.

सूक्ष्मदर्शकाने पहा! बनावट राख ओळखण्यासाठी, प्रथम चाळणी करा. सर्वसाधारणपणे, फ्लाय ॲशचे लहान आकाराचे कण सूक्ष्मदर्शकाखाली (१०० पटींपेक्षा जास्त आवर्धनाचा सूक्ष्मदर्शक वापरून) अधिक गुळगुळीत आणि काचेसारखे गोलाकार दिसतात, आणि मोठ्या आकाराच्या कणांचा पृष्ठभाग अनियमित पण साधारणपणे गोलाकार असतो. जर त्यात जास्त प्रमाणात दळलेली वाळू, दगडाची भुकटी, बॉयलर स्लॅगची भुकटी मिसळली, तर प्रत्येक कण-आकार पातळीवर अधिक अनियमित कण तयार होतात, विशेषतः लहान कण-आकार पातळीवर, जे अनियमित आणि कोनीय दिसतात.

ते ओळखण्यासाठी मला सूक्ष्मदर्शकाची गरज आहे का? एक सोपी पद्धत आहे: सुमारे १ किलो फ्लाय ॲश घ्या आणि ती एका भांड्यात टाका, नंतर त्यात पाणी घाला, आणि भांडे जवळजवळ भरेपर्यंत पाणी घालत ढवळा, आणि पाण्याच्या पृष्ठभागावर पांढऱ्या तरंगणाऱ्या मण्यांचा थर दिसतो का ते पाहा, जर दिसत असेल तर, आणि जर दिसत नसेल, तर ते बनावट आहे.

फ्लाय ॲशसाठी, प्रथम चाळणी करावी. सर्वसाधारणपणे, लहान आकाराच्या फ्लाय ॲशचे कण सूक्ष्मदर्शकाखाली अधिक गुळगुळीत काचेच्या गोळ्यांसारखे दिसतात, तर मोठ्या आकाराच्या कणांचा पृष्ठभाग अनियमित पण साधारणपणे गोलाकार असतो. जर त्यात जास्त प्रमाणात दळलेली वाळू, दगडाची भुकटी, बॉयलर स्लॅगची भुकटी मिसळली, तर प्रत्येक कण प्रकारात, विशेषतः लहान कण प्रकारात, अधिक अनियमित कण तयार होतात.

खऱ्या फ्लाय ॲशसाठी कठोर राष्ट्रीय मानके आणि वापराची वैशिष्ट्ये, तसेच कठोर रासायनिक रचना आणि किरणोत्सर्गीतेची मानके असतात. पॅकेजिंगची वैशिष्ट्ये आणि स्पष्ट दर्जाची मानकेही असतात. तिचा रंग काळा आणि पिवळा असतो, ती भुकटीसारखी असते, तिचे कण खूप बारीक असतात, हाताला ती मऊ आणि कोरडी लागते, आणि तिच्यातील आर्द्रतेचे प्रमाण खूप कमी असते. बनावट फ्लाय ॲश प्रामुख्याने दगडाची भुकटी, विटांची भुकटी आणि त्यात थोड्या प्रमाणात फ्लाय ॲश किंवा स्लग मिसळून बनवली जाते, आणि त्यातील काही किंवा सर्व भाग थेट दगडाच्या भुकटीसोबत पॅक केला जातो. बनावट फ्लाय ॲश स्वतः चिकट नसते आणि तिच्यात कोणतीही क्रियाशीलता नसते. तिचा रंग पांढरा असतो, आणि काही रंग खूप अशुद्ध असतात. हाताला ती खडबडीत, ओलसर लागते आणि तिची पॅकेजिंग पिशवी अनियमित असते. फ्लाय ॲश खरेदी करताना वरील बाबींकडे लक्ष द्या, जेणेकरून तुम्ही उच्च-गुणवत्तेची फ्लाय ॲश खरेदी करू शकाल.

(2) स्वीकृती नमुना चाचणी कशी करावी?
नमुना घेण्याची पारंपरिक पद्धत आणि जागा बदला, म्हणजेच, जमिनीपासून सुमारे १.५ मीटर उभ्या उंचीवर, १०० मिमी व्यासाच्या फ्लाय ॲश फीडिंग स्टील पाईपवर एक विशेष सॅम्पलिंग टॅप वेल्ड करा, जो फ्लाय ॲश अनलोडिंग प्रक्रियेदरम्यान कोणत्याही वेळी यादृच्छिकपणे निवडला जाऊ शकतो. नमुने घ्या आणि फ्लाय ॲश पुरवठादाराला जाहीरपणे कळवा की, जर एकाच वाहनातील दोन नमुना चाचण्यांचे निकाल वेगवेगळे आढळले, तर त्यांना कठोर शिक्षा केली जाईल.